آمار پزشکی - انواع شير خشك ها

هنگام مکیدن شیرخوار، هورمون هاي خاصی در بدن مادر ترشح می شو. مغز جریانیافتن شیر را دستور و همزمان شیر مادر بیشتر و بیشتر می شود. طی تحقیقات انجامشده همه مادران از این توانایی برخوردارند مگر در مواردي از جمله در شیمی درمانی یا ایدز یا مرگ مادر و غیره توسط پزشک منع شوند.مادرانی که به دلایل مختلف و یا بعضی از بیماري ها که در بالا ذکر شد توانایی شیردادن را ندارندمجبور به دادن شیر خشک هاي مصنوعی یا فرمولا هستند، که بیشتر ازشیر گاو تهیه میشوند. با توجه به سیستم هاي مجهزي که امروزه در زمینه تهیه شیرخشک در حال فعالیت هستند و تغییرات زیادي که روي آن انجام شده است، با اینحال هنوز تفاوت هاي زیادي با شیر مادر دارد.
بر اساس ماده یک قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی مصوب مجلس شوراي اسلامی، ورود هر نوع شیر خشک و غذاي کمکی شیرخوار، باید با رعایت قانون مقررات صادرات و واردات کشور صورت گیرد و شیرخشک بایستی فقط از طریق داروخانه ها توزیع شود.
هم اکنون انواع وارداتی و داخلی شیر خشک در بازار موجود است که با قیمت هاي مختلفی در داروخانه ها و برخی از مغازه ها و مراکز فروش، در سطح شهر به فروش می رسند که میتوان به نان، بیومیل، هومانا، اس ام آ گلد، مولتی، سیمیلاك، ایزومیل وبیومیل سوي اشاره کرد.
نکته حائز اهمیت شیر خشک هاي خارجی، عدم وجود برچسب فارسی است که معمولا با قیمتی کمتر از شیر خشک هاي استاندارد در بازار به فروش می رسد. باید به خانواده هاي عزیز ایرانی گفته شود که این محصولات از رده خارج هستند که به صورت قاچاق وارد کشور می شود و می تواند روي سلامتی کودك شان اثرات جبران ناپذیري به دنبال داشته باشد.
هشدار وزارت بهداشت
هشدار وزارت بهداشت به مصرف کنندگان شیر خشک در کشور توجه بیشتر به وجود بر چسب فارسی بر روي قوطی شیر خشک است و شیر خشک هاي با این ویژگی جهت بررسی و آنالیز به آزمایشگاه ارسال و از نظر آلودگی میکروبی و شیمیایی و عدم وجود مواد رادیو اکتیو مورد تایید قرار می گیرد.
همچنین به خرید شیر خشک ها از داروخانه ها تاکید کرد و هشدار داد که مراکز آزاد و سوپر مارکت ها اجازه ي توزیع شیر خشک را ندارند ، چون بیشتر آنها قاچاق محسوب شده و آزمایشات لازم روي آنها انجام نشده است.
انواع شیرخشک
شیر خشک ها معمولا از شیر گاو یا از منبع گیاهی سویا تهیه می شوند. براي تهیه آن تغییرات زیادي روي پروتیئن، کربوهیدرات، چربی و املاح و مواد معدنی انجام میشود، و به آن ویتامین اضافه می کنند. شیرهاي موجود در بازار 2 نوع می باشد، یکی یا شیرهاي (Formula Infant) شیر هایی که از بدو تولد به شیر خوار می دهند آداپته و دیگري انواعی هستند که بعد از 6ماهگی مناسب می باشد
این تغییرات به دلیل تفاوت هاي تغذیه اي در 6 ماهه اول و دوم بوجود .( Formulaمی آید.
براي شیر خوارانی که می توانند لاکتوز را تحمل کنند، شیر گاو مشکلی ایجاد نمی کند، ولی براي شیر خوارانی که عدم تحمل به لاکتوز دارند شیر خشکی بر پایه پروتیئن سویا تهیه شده است.
باید از شیرخشک هاي مخصوص (LBW) براي شیر خواران با وزن کم هنگام تولد نوزادان نارس استفاده کنند. تفاوت آن با شیر آداپته در میزان انرژي به ازاء واحد گرم باشد.
در شیرخوارانی که تغذیه مصنوعی دارند شیر پاستوریزه را بعد از یک سالگی به جاي فرمولا تجویز می کنند. در این زمان شیر خوار علاوه بر شیر، تدریجا از غذاي خانواده هم تغذیه می نماید. با شروع تغذیه با شیر پاستوریزه باید مراقب تامین آهن و ویتامین ها ي شیر خوار بود زیرا در شیر پاستوریزه مقادیر آن کمتر است، ولی در شیر خشک.( موجود است (جدول 1
جدول 1: مهمترین ویژگیها و تفاوت میان شیر مادر و گاو
خصوصیت شیر مادر شیر گاو
کالري( کیلو کالري در لیتر ) 701 747
پروتیئن( گرم) 32,46 10,6
کازئین 24,9 3,7
وي پروتیئن 7 7
لاکتاآلبومین 2,4 3,6
لاکتو گلوبین - 1,7
سرم آلبومین 0,4 0,32
سرم ایمنو گلوبین 0,8 0,09
لاکتوز (گرم) 47 71
چربی( گرم) 38 45,4
کلسترول(میلی گرم) 110 139
سدیم(گرم) 0,768 0,172
پتاسیم(گرم ) 1,43 0,512
کلسیم(گرم) 1,37 0,344
فسفر(گرم) 0,91 0,144
آهن (میلی گرم ) 0,45 0,5
روي(میلی گرم) 3,9 1,18
ویتامین آ (میلی گرم) 0,27 0,61
کاروتن ( میلی گرم) 0,37 0,25
همان طور که در جدول آمده است، شیر گاو داراي کازئین و املاح (به خصوص سدیم ) بالایی است که دفع آن براي کلیه شیر خوار مشکل است. بنابر این به زبان ساده تر اینکه براي تهیه شیر خشک بایستی میزان پروتیئن و املاح را پائین و میزان قند را بالا می برند. باید به این نکته توجه داشت که قند شیر مادر، لاکتوز است ولی بیشتر شیر هاي خشکی که تهیه می شوند از ترکیب لاکتوز و گلوکز هستند که می تواند یک دلیل مهم براي چاقی نوزادان فرمولا خوار باشد.
در شیر هاي آداپته نسبت وي پروتئین به کازیئن همانند شیر مادر است. مقداري چربی حیوانی از شیر تازه گاو خارج و بجاي آن چربی نباتی وارد می شود تا مقدار اسید لینولیئک ( اسید چرب ضروري بدن) شیر افزایش یابد که بتواند مقدار مورد نیاز شیرخوار را تامین نماید.
1 تا 2 ) شود. در بعضی / نسبت کلسیم و فسفر را تغییر می دهند تا نزدیک شیر مادر ( 2شیرها با اضافه کردن مقداري سولفات فرو، آهن شیر را به 8 تا 12 میلی گرم در لیترمی رسانند. بنابراین 2 نوع شیر آداپته خواهیم داشت، با آهن کافی ( شیر هاي آهن دار) و آهن کم . ویتامین ها را نیز با توجه به نیاز شیر خوار اضافه می کنند.
همان طور که گفته شد با توجه به سیستم هاي مجهزي تولید، شیرهاي خشک تولید شده شبیه شیر مادر تولید می شود که تا حدود زیاد نیز در این تغییرات موفق بوده اند. ولی این شیرها ممکن است برخی ترکیبات مهمی را که شیر مادر دارا می باشند ( مواد مصونیت زا که شامل ایمنوگلوبولین ها و آنتی بادي ها هستند و کودك را دربرابر بیماري ها عفونی و اسهال مصون نگام می دارد) را فاقد آن باشند. با این حال شیر هاي آداپته بهترین و مناسب ترین شیر خشک براي تغذیه شیر خوار در بدو تولد است و می توان آن را تا یک سالگی ادامه داد.
رهنمود هاي اصولی تغذیه با شیر خشک
-1 همراه شیرخشک باید صبح و شب مقداري آب جوشیده خنک در اختیار شیر
خوار گذاشت.
-2 آبی که براي تهیه شیر استفاده می شود، باید جوشیده و ولرم باشد تا ویتامین
هاي موجود در شیر از بین نرود.
-3 شیر اضافی در یخچال نگه داري شود ( در قسمت پایین و به مدت 24 ساعت)
، البته اگر درب قوطی باز نشده باشد نیازي به یخچال نیست.
-4 شیر تهیه شده در بطري را از دسترس حشرات دور نگه دارید تا از بروز اسهال
جلو گیري شود.
-5 از قرار دادن شیشه شیر در معرضآفتاب بپرهیزید.
-6 هنگام خرید به تاریخ انقضاي آن در ته قوطی حک شده توجه کنید. همچنین
از سالم بودن قوطی (نداشتن فرورفتگی و سوراخ ) اطمینان حاصل کنید.
-7 به اطلاعات روي بر چسب قوطی از جمله فرمولاسیون یا طرز تهیه آن و
مقدار مصرف و غیره توجه نمایید .
-8 شیشه ي شیر را توسط شیشه پاك کن قبل از اینکه از آن استفاده نمایید، تمیز
کنید.
-9 از مواد استریل کننده و ضد عفونی براي تمیز کردن می توانید استفاده کنید.
-10 بایستی حداقل 6 عدد سر شیشه از جنس سیلیکون و لاتکس که
استاندارد و شکل طبیعی دارد، انتخاب شود. توصیه می شود که سر شیشه تهیه
شده، شبیه نوك سینه ي مادر باشد تا در جریان شیر به کودك کمک کند.
-11 شیر محیط مناسبی جهت رشد باکتري و غذاي اصلی کودك نیز
محسوب می شود، بنابراین با حفظ آرامش و در محیط استریل اقدام به تهیه
شیر نمایید.
-12 سعی کنید زمانی که کودکتان آرام است به او شیر دهید و محلی آرام و
ساکت را براي شیر دادن در نظر بگیرید.
-13 از خنک بودن شیر قبل از شیر دادن اطمینان حاصل کنید.
-14 شیشه را طوري نگه دارید که هوا وارد دهان کودکتان نشود.
خطرات تغذیه با شیر خشک
تاریخ مصرف شیرها 2 ساله است و از خرید شیر هایی که از تاریخ مصرف شان گذشته، بپرهیزید.
هنگام تهیه شیر خشک از مقدار گفته شده روي برچسب قوطی استفاده کنید واز مصرف کم پودر جهت صرفه جویی کردن که باعث سوء تغذیه کودك وکاهش رشد آن میشود ، بپرهیزید و همچنین از مصرف زیاد آن که عدم تحمل غذا و ایجاد اسهال، استفراغ و بیماري هاي گوارشی را به دنبال دارد، خودداري کنید.
اندازه دلمه هاي کازئین موجود در شیر خشک بزرگتر ازشیر مادر و هضم آن براي شیر خوار مشکل تر است. زیادي املاح موجود در آن باعث ایجاد چاقی و افزایش اسمولاریته سرم می شود.
ازدیگر اختلالاتی که در فرمولاخوران ایجاد می شود، اسهال است ، که بیشتر به دلیل نداشتن مواد مصونیت زا در شیرخشک هاست. همچنین چاقی این کودکان در آینده امکان بروز بیماري هاي قلب و عروق را فراهم می سازد.
همچنین میزان ابتلا به آسم، اگزما و مرگ هاي ناگهانی در شیر خشک خواران شایع تر است.

+ نوشته شده توسط روح الله طالبی در دوشنبه نوزدهم اردیبهشت 1390 و ساعت 10:17 |